آن ) تا بندر ايله در ساحل بحر احمر هفتاد روز طول مىكشيده است . « 1 » پس از مدينه جادهء خشكى به ديدان ( العلا ) مىرسيد . « 2 » به نوشته ياقوت العلا نام محلى از وادى القرى است كه ميان آنجا و شام قرار دارد . پيامبر خدا ( ص ) هنگام رفتن به تبوك در آنجا فرود آمد و مسجدى بنا كرد . « 3 » اين محل كه تقريبا در سه كيلومترى جنوب غربى ديدان قديم ساخته شده ، اوايل قرح و سپس العلا ناميده شد . « 4 » جادهء بازرگانى بخور پس از العلا به تيماء ، كه نامش در تورات آمده است و در اسلام نيز شهرتى دارد ، مىرسيد . اين محل ( ناحيه ) عربستان جنوبى ، حجاز ، شام ، عراق و مصر را به هم پيوند مىداد . « 5 » پس از آن پترا ( شهر سنگى ) مركز مهم حمل و نقل بين‌المللى مال التجاره دولتها ميان آباديها و شهرهاى حوراء ، أيله ( عقبهء فعلى ) ، غزّه ، بصرى ، دمشق و مصر بود . پترا از راه بيابان با ايران و سواحل خليج فارس ارتباط داشت . « 6 » جاده‌اى از پترا به غزّه در ساحل درياى مديترانه مىرسيد . شهر غزّه در تجارت عربستان به اندازه‌اى اهميت داشت كه مىتوان آن را شريان حياتى مناطق جنوبى عربستان شمرد . در غزّه 24 ( يا 44 ) نوع سكه ضرب مىشد كه در داخل عربستان رواج داشت . در حقيقت غزّه پايان جادهء بخور و محصولاتى بود كه از چين و هند و افريقا مىآمد . اين جاده از يمن آغاز مىشد . « 7 » داريوش ، پادشاه هخامنشى كه به امر تجارت و دريانوردى اهميت فراوان مىداد ، ظاهرا دستور داد تا اسكيلاكس « 8 » ، درياسالار يونانى كه در خدمت دولت هخامنشى بود ، در درياى سرخ و اقيانوس هند به بررسى بپردازد . احتمالا بايد داريوش با جادهء بازرگانى بخور آشنا و به آن علاقه‌مند بوده باشد ، زيرا به نوشتهء هرودوت مقدار خراج سالانهء سرزمين عربى به صورت جنسى ( عطريات ) به ايران پرداخت مىشد ؛ اما داريوش به

--> ( 1 ) . تاريخ عرب ؛ ص 74 . ( 2 ) . انتقال علوم يونانى به عالم اسلام ؛ ص 155 . ( 3 ) . معجم البلدان ؛ ج 3 ، ص 709 . ( 4 ) . تاريخ عربستان و قوم عرب . . . ؛ جزء 3 ، 4 ، 5 و 6 ، ص 10 . ( 5 ) . المفصل فى تاريخ العرب . . . ؛ ج 1 ، ص 581 . ( 6 ) . تاريخ عربستان و قوم عرب ؛ جزء 7 ، 8 و 9 ، ص 4 . ( 7 ) . همانجا . ( 8 ) . Skylax